Δακρύρροια και απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου σε ενήλικες

Γράφουν οι: κ. Χ. Σκουλάκης (Επίκουρος Καθηγητής ΩΡΛ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Π. Κολτσιδόπουλος (ΩΡΛ, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών), κ. E. Παπαγεωργίου (Παιδοφθαλμίατρος-Χειρουργός οφθαλμίατρος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Tuebingen) – Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας

Στην απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου, τα δάκρυα δεν αποχετεύονται κανονικά, προκαλώντας δακρύρροια και ερεθισμό των ματιών. Οφείλεται σε πλήρη ή μερική απόφραξη του αποχετευτικού συστήματος του ματιού. Η πάθηση αυτή είναι συχνή στα νεογέννητα και συνήθως υποχωρεί αυτόματα στη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής. Στους ενήλικες η απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου μπορεί να οφείλεται σε τραυματισμό, μόλυνση ή πολύ σπάνια σε όγκο. Η απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου είναι σχεδόν πάντα θεραπεύσιμη. Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της απόφραξης και την ηλικία σας.

Συμπτώματα

Συνηθισμένα συμπτώματα είναι η υπερβολική δακρύρροια, επαναλαμβανόμενες φλεγμονές των οφθαλμών (επιπεφυκίτιδα), υποτροπιάζουσες λοιμώξεις (μολύνσεις) των ματιών, επώδυνη διόγκωση κοντά στην εσωτερική γωνία του ματιού, βλέννα ή έκκριση πύου και θολή όραση λόγω της συνεχούς δακρύρροιας.

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε τον οφθαλμίατρο
Αν τα μάτια σας είναι υδαρή και «τρέχουν» δάκρυα ή είναι συνεχώς ερεθισμένα ή μολυσμένα, πρέπει να δείτε το γιατρό σας. Σε σπάνιες περιπτώσεις η απόφραξη μπορεί να οφείλεται σε κάποιον όγκο που φράσσει το σύστημα αποχέτευσης, και η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για την περαιτέρω θεραπεία.

Αιτίες
Οι δακρυϊκοί αδένες, που βρίσκονται στο εσωτερικό του άνω βλεφάρου, παράγουν το μεγαλύτερο ποσό δακρύων. Στη συνέχεια, τα δάκρυα ρέουν από την επιφάνεια του ματιού παροχετεύονται σε μικροσκοπικές οπές (puncta) που βρίσκονται στις γωνίες των άνω και κάτω βλεφάρων. Μετά, μέσα από μικρά κανάλια (σωληναρια) τα δάκρυα καταλήγουν σε ένα σάκο, το δακρυικό ασκό, στα πλάγια της μύτης, και από εκεί ταξιδεύουν μέσω ενός αγωγού (ρινοδακρυϊκού πόρου) στη μύτη σας. Μόλις φτάσουν στη μύτη, τα δάκρυα απορροφώνται. Η απόφραξη μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σημείο στο δακρυϊκό αποχετευτικό σύστημα. Όταν συμβεί, τα δάκρυα δεν αποχετεύονται σωστά, δίνοντας την εντύπωση «υγρών» ματιών και αυξάνοντας τον κίνδυνο λοιμώξεων και φλεγμονών του οφθαλμού.

Ανατομία

Ανατομία

www.american-rhinologic.org

Δακρυικό σημείο (www.american-rhinologic.org)

Η απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Μπορεί ακόμη και να είναι παρούσα κατά τη γέννηση (συγγενής). Οι αιτίες περιλαμβάνουν:
Συγγενής απόφραξη. Πολλά βρέφη γεννιούνται με απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου. Συχωά οφείλεται στην παραμονή μιας λεπτής μεμβράνης στο κάτω άκρο του ρινοδακρυικού πόρου, στο σημείο που εκβάλλει στη μύτη. Αυτό ανοίγει συνήθως αυτόματα κατά τη διάρκεια του πρώτου ή του δεύτερου μήνα ζωής.
Αλλαγές σχετιζόμενες με την ηλικία. Λόγω γήρανσης, μπορεί να υπάρξει στένωση ή και πλήρης απόφραξη των ανοιγμάτων (δακρυικά σημεία) στην έσω γωνία των βλεφάρων, με αποτέλεσμα τη δακρύρροια. Οι γυναίκες κυρίως εμφανίζουν πιο συχνά την πάθηση.
Οφθαλμικές μολύνσεις ή φλεγμονές. Χρόνιες μολύνσεις και φλεγμονές των ματιών, τοου δακρυικού συστηματος ή της μύτης μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου.
Τραύματα. Ένας τραυματισμός στο πρόσωπό σας μπορεί να προκαλέσει βλάβη του οστού κοντά στο αποχετευτικό σύστημα, διαταράσσοντας τη φυσιολογική ροή των δακρύων διαμέσου των αγωγών.
Προηγούμενη χειρουργική επέμβαση στα μάτια, στα βλέφαρα, τη μύτη ή τους παραρρίνιους κόλπους μπορεί να έχουν προκαλέσει ουλές, οι οποίες ενδεχομένως θα οδηγήσουν σε απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου αργότερα.
Όγκοι. Όγκοι της μύτης (και ρινικοί πολύποδες), των παραρρίνιων κόλπων ή του δακρυικού ασκού μπορεί να προσβάλλουν το συστημα αποχέτευσης δακρύων, προκαλώντας απόφραξη καθώς μεγαλώνουν. Ακόμη και η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος μπορεί να προκαλέσει αναλογα συμπτώματα.
Κολλύρια. Σπάνια, η μακροχρόνια χρήση ορισμένων κολλυρίων, όπως για το γλαύκωμα, μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου.
Θεραπείες για τον καρκίνο. Η απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου μπορεί να είναι παρενέργεια της χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας εναντίον του
καρκίνου.
Επιπλοκές
Καθώς τα δάκρυα δεν αποχετεύονται φυσιολογικά και παραμένουν στάσιμα στο σύστημα αποχέτευσης, προωθείται η ανάπτυξη βακτηρίων, ιών και μυκήτων. Οι οργανισμοί αυτοί μπορούν να οδηγήσουν σε επαναλαμβανόμενες μολύνσεις των ματιών και φλεγμονές. 
δακρυοκυστίτιδα (www.easynotecards.com)

δακρυοκυστίτιδα (www.easynotecards.com)

Διάγνωση
Μερικές από τις εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση ενός αποφραγμένου ρινοδακρυϊκού πόρου περιλαμβάνουν:
Δοκιμασία φλουρεσκεϊνης: αυτό το τεστ μετρά πόσο γρήγορα αποχετεύονται τα δάκρυα. Μια σταγόνα ειδικής χρωστικής τοποθετείται σε κάθε μάτι. Αν η χρωστική παραμένει στο μάτι μετά από πέντε λεπτά αναμονής, είναι ένδειξη αποφραγμένου ρινοδακρυϊκού πόρου.
www.optometry.co.uk

Υπερχείλιση χρωστικής σε απόφραξη (www.optometry.co.uk)

www.eyecalcs.com

Υπερχείλιση χρωστικής σε απόφραξη αριστερού οφθαλμού (www.eyecalcs.com)

Καθετηριασμός και πλύση: Αν το το πρόβλημα είναι μόνο η στένωση των δακρυικών σημείων, συχνά λύνεται περνώντας έναν λεπτο καθετήρα (σύρμα), ο οποίος διαστέλλει τα δακρυικά σημεία. Κατα τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, κάνοντας μια πλύση με φυσιολογικό ορό, μπορεί να διαπιστωθεί αν και που υπάρχει απόφραξη.
www.reviewofophthalmology.com

Διαστολή δακρυικού σημείου (www.reviewofophthalmology.com)

Απεικονιστικές εξετάσεις: σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζονται δακρυοκυστογραφία, ακτινογραφία, αξονική τομογραφία (CT) ή μαγνητική τομογραφία (MRI).
Θεραπεία
Η αιτία της απόφραξης του ρινοδακρυϊκού πόρου θα καθορίσει ποια θεραπεία είναι κατάλληλη για εσάς. Μερικές φορές, χρειάζονται περισσότερες από μία θεραπείες πριν η απόφραξη διορθωθεί πλήρως. Εάν υπάρχει μόλυνση, πιθανόν να χρειάζεστε αντιβιοτικά κολλύρια. Για τους ενήλικες που πάσχουν μόνο από στένωση των δακρυϊκών σημείων, η διαστολή των δακρυϊκών σημείων ακολουθούμενη από καθετηριασμό και πλύση συχνά λύνει το πρόβλημα, έστω και προσωρινά. Κάποιες φορές γίνεται και μια μικρή τομή στα δακρυϊκά σημεία. Ωστόσο, αν τα συμπτώματα επιμένουν, το πιο πιθανό είναι να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.
Χειρουργική
Η χειρουργική επέμβαση συνήθως συνιστάται για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, καθώς και για τα βρέφη και νήπια, στα οποία οι λιγότερο επεμβατικές μεθόδοι δεν ήταν επιτυχείς. Η χειρουργική επέμβαση που συνήθως χρησιμοποιείται είναι η ασκορινοστομια, που γίνεται με γενική αναισθησία. Με τη διαδικασία αυτή δημιιουργείται μια νέα δίοδος μεταξύ του δακρυικού ασκού και της ρινικής κοιλότητας, ώστε τα δάκρυα να παροχετεύονται και πάλι κανονικά απο το μάτι σας προς τη μύτη. Αυτή η νέα οδός παρακάμπτει τον αποφραγμένο ρινοδακρυϊκό πόρο. Στο νέο αυτό άνοιγμα τοποθετούνται σωληνάρια σιλικόνης, ωστε να το διατηρούν ανοιχτό, τα οποία αφαιρούνται εύκολα στο ιατρείο χωρίς αναισθησία περίπου 3 μήνες μετά την επέμβαση.

Σχηματική αναπαράσταση του τεχνητού ανοίγματος στην ασκορινοστομία (www.texaseyeplastics.com)

Σχηματική αναπαράσταση του τεχνητού ανοίγματος στην ασκορινοστομία (www.texaseyeplastics.com)

Τεχνικές επέμβασης
Εξωτερική ασκορινοστομια: είναι μια ευρέως χρησιμοποιούμενη χειρουργική μέθοδος, στην οποία ωστόσο γίνεται μια μικρή τομή στα πλάγια της μύτης, την οποία ο χειρουργός κλείνει με μερικά ράμματα.
Ενδοσκοπική ή ενδορρινική είναι η νεότερη τεχνική που χρησιμοποιείται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας: Η ίδια διαδικασία παράκαμψης του αποφραγμένου ρινοδακρυϊκού πόρου, πραγματοποιείται με τη χρήση ενδοσκοπίου. Αντί να γίνει εξωτερική τομή, ο χειρουργός χρησιμοποιεί μια μικροσκοπική κάμερα και άλλα μικροσκοπικά εργαλεία, και η επέμβαση γίνεται μέσω της μύτης. 
Ενδοσκοπική ασκορινοστομία (www.american-rhinologic.org)

Ενδοσκοπική ασκορινοστομία με σωληνάρια σιλικόνης  (www.american-rhinologic.org)

Τα οφέλη αυτής της μεθόδου είναι ότι δεν υπάρχει τομή και ουλή, μειώνεται η διάρκεια του χειρουργείου και ο μετεγχειρητικός πόνος. Μετά τη χειρουργική επέμβαση θα χρησιμοποιήσετε ένα αποσυμφορητικό ρινικό σπρέι, καθώς και αντιβιοτικό κολλύριο για την πρόληψη της λοίμωξης και τη μείωση της μετεγχειρητικής φλεγμονής. Μετά από τρεις έως έξι μήνες, θα αφαιρεθούν τα σωληνάρια σιλικόνης που χρησιμοποιούνται για να διατηρούν τη νέα διοδο ανοιχτή κατά τη διάρκεια της επούλωσης.
σωληνάρια σιλικόνης (www.jirehdesign.com)

σωληνάρια σιλικόνης (www.jirehdesign.com)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s